Leer- en studiedag 2019

Een heel bijzondere

leer- en studiedag op zaterdag 13 september 2019

 

We waren te gast bij Freek Atema en Ellen Stam, eigenaren van het melkschapen-bedrijf ‘De Kooihoek’ op het Landgoed ‘Ampense Veld’ te Laren in de gemeente Lochem in het noordelijk gedeelte van de Achterhoek. Zij pachten een boerderij op dit 675 ha grote landgoed, waarvan 375 ha bos en ± 275 ha bouw- en weiland met daarop diverse pachtboerderijen van het middeleeuwse type hallenhuis. Vermeld kan nog worden dat de luiken van de boerderijen  blauw/wit zijn, diagonaal gestreept met een donkergroene rand.

 

Om tien uur werden we in de grote keuken ontvangen met koffie en thee en eigengemaakte heerlijke koek, waarvan het door Ellen beschikbaar gestelde recept, gefotografeerd door Sjanie, in deze Info is opgenomen.

 

Fijn was het om elkaar weer te ontmoeten en ook kennis te maken met ons nieuwste lid, Henk de Bruin uit Kootwijkerbroek en passant vertelde Wim Lexmond dat hij  ’s morgens de 70 kilometer uit Wageningen naar Laren in zijn eentje op de fiets had afgelegd, bravo!!

 

Na de opening en het welkomstwoord door Wiepke kregen we van Ellen een heldere uiteenzetting hoe op dit bedrijf al vanaf de zeventiger jaren van de vorige eeuw gewerkt wordt met Friese melkschapen, thans zijn dat ongeveer 80 Friese stamboek-melkschapen.

 

Het werd ons duidelijk dat er zowel bij Freek als bij Ellen heel veel kennis aanwezig is over het melken zelf en de verwerking van de melk, de fokkeuze en de keuze van de rammen. Is een gezond, goed ontwikkeld uier van veel belang (ja, natuurlijk!), of toch ook het exterieur en de bouw van het lichaam: de duidelijk aanwezige hals bij het Fries melkschaap is een sieraad en bepaalt met het prachtig opgeheven hoofd veel van de schoonheid van dit schapenras.

 

Opvallend was dat de discussie over de standaard, die door het stamboek wordt gehanteerd, overeenkomsten liet zien tussen het Friese melkschaap en ons Zwartblesschaap.

Er werd heel veel gezegd over  de ‘wigvorm’ en de beenstand, maar ook als detail (of is dit geen detail?) kwam er uit, dat de keuringscommissie van het Fries melkschapenstamboek graag een tweetal loodrecht naar beneden hangende spenen onder de uier ziet, maar in de praktijk de net geboren lammeren deze spenen niet kunnen vinden om direct van de biest te kunnen genieten.

 

Ellen pleitte dan ook voor iets meer naar buiten staande spenen als uitnodiging voor de pas geborenen, zoeken en drinken is dan een makkie!

 

Uiteraard konden we de smaak van de jonge, de belegen en de oude schapenkaas ‘keuren’: heerlijk! We hebben dus ook aan het einde van de dag zowel een stuk jonge kaas voor Tilly en een stuk oude kaas voor mijzelf bij Ellen gekocht.

 

Nog voor de lunch kreeg ons gezelschap een rondleiding over het bedrijf binnen, met name de melkstal waar 16 schapen tegelijk aan de melkmachine van hun ruim één liter melk per melkbeurt worden afgeholpen en waarvan twee keer per week door Ellen schapenkaas wordt gemaakt.

 

Maar ook buiten zette de discussie zich voort, in het land bij de schapen, over de bouw en de typische raskenmerken van dit mooie melkschaap.

Dan de lunch, die was wel heel bijzonder, heel knap samengesteld en heel lekker!!

Annemarie en Eduard hadden hierop wel enorm hun best gedaan: in een linnen draagtas voor elk één vonden we broodjes, een kuipje boter, een flesje zuiver water met een milde frambozensmaak, een lekkere groente-/vleesmix en een spinazie-salade, uniek van samenstelling en smaak.

 

Het geheel werd alom gewaardeerd om de samenstelling, de smaak en de originaliteit.

 

De hele dag was ook Wieger Kuiken, secretaris van het Fries Melkschapenstamboek en zelf ook enthousiast melkveehouder van dit ras, onze gast.

 

Hij hield na de lunch een duidelijke, maar vaak ook diepgaande inleiding over dit inmiddels zeldzame en bijzondere schapenras en weer kwam de discussie goed op gang over de overeenkomsten en uiteraard de wezenlijke verschillen tussen onze schapenrassen.

 

Met name de bouw van de schapen, maar onder andere ook de uiervorm en de gezondheid van de dieren en van de fokkerij werden intensief besproken en bediscussieerd.

 

Ook bleef het nut van een stamboek voor de eigenaren van stamboekrassen en het al of niet lid zijn van zo’n stamboek niet onbesproken.

 

Na nog genoten te hebben van een kop koffie of thee sloot Wiepke de leer- en  studiedag af en bedankte hij namens ons allen Ellen en Freek hartelijk voor hun sympathieke en open ontvangst op hun bedrijf, voor de open discussie met hen en met Wieger Kuiken en na een afscheid van iedereen gingen wij, helaas als niet-meer-schapenhouders, wel heel voldaan naar huis met een goed gevoel toch nog steeds allebei lid te mogen zijn van deze waardevolle stamboekvereniging.

 

Tilly en Wim van Eijkern

Beilen